Logo Optigrün

PARLEMENT VAN DE DUITSTALIGE GEMEENSCHAP IN HET BELGISCHE EUPEN

Vaak is het een onderwerp van gesprek: alle vijf de gevels (vier muren en het dakoppervlak) van een bouwwerk van groen voorzien en op die manier een „groene bontmantel“ over een gebouw heen leggen. In Belgisch Eupen, op korte afstand van de Duitse grens, is hieraan op voorbeeldige wijze invulling gegeven. Hier is het nieuwe parlementsgebouw van de Duitstalige Gemeenschap van een oppervlak van in totaal 653 vierkante meter dak- en gevelbegroeiing voorzien. Een moderne architectuur is hierbij gekoppeld aan vooruitstrevende gebouwbegroeiing en is aldus op indrukwekkende wijze tussen het historische hoofdgebouw en het aangrenzende park gerealiseerd.

 

Historie

Het parlement van de Duitstalige Gemeenschap in België is sinds oktober vorig jaar in een nieuw gebouw in Eupen gevestigd. Bestuur en fractiebureaus hebben de gerenoveerde ruimten van het  voormalige sanatorium aan de Kehrweg in gebruik genomen. Het historische gebouw is in de tijd van de keizer in de eerste helft van de 20e eeuw gebouwd en heeft afhankelijk van de historische politieke situaties Duitse en Belgische eigenaars en daarmee ook verschillende manieren van gebruik gehad. Het gebouw en het terrein daaromheen zijn in eigendom van de Duitstalige Gemeenschap overgegaan. Er ontbraken echter representatieve ruimten.  Tijdens de verbouwing en de restauratie van het voormalige sanatorium is in de herfst van 2008 een internationale aanbesteding voor achitecten uitgeschreven. Atelier Kempe Thill uit Rotterdam met partner-architect Artau scrl d’architectures in Malmedy heeft deze aanbesteding gewonnen. Een bijzondere blikvanger is de compleet van groen voorziene nieuwbouw van de petitiezaal. Omdat het daarachter staande oudere hoofdgebouw duidelijk hoger is dan de nieuwe petitiezaal en in de helling gebouwd is, is het dakoppervlak daarvan volledig te zien. De ontwerpers hebben om deze reden besloten, de omhulling van het gebouw, dat wil zeggen: het dak en de gevels, compleet en harmonisch met begroeiing te verfraaien. Op deze manier wordt de nieuwe zaal voor plenaire vergaderingen indrukwekkend in het gerestaureerde sanatorium en in het parklandschap geïntegreerd. De architecten spreken van een „landschapsobject voor een herenhuis waarbij beide gebouwen een specifiek eigen karakter verkrijgen en toch een architectonische eenheid vormen“. Zowel vanaf het hoofdgebouw als vanuit de zaal voor plenaire vergaderingen heeft men een fraai uitzicht op het park.

 

Bouwkundige omstandigheden en opbouwvoorzieningen voor begroeiing

Het nieuwe bouwwerk van de zaal voor plenaire vergaderingen is een betonnen gebouw met een 16 centimeter dikke gespoten isolatie van PUR-schuim. Het dak is wortelwerend afgedicht met een dakafdichting van PVC en is daarmee voorbereid voor de daaropvolgende dakbegroeiing. Het doel van de architecten was, een zo gelijkmatig mogelijk uiterlijk van de dak- en gevelvegetatie te behouden en de dak- en gevelbegroeiing met elkaar te laten versmelten. Hiervoor moest daarom een leverancier worden gevonden die systemen, ervaringen en ontwerpen voor zowel groendak- als gevelbegroeiingen kan aanbieden. Optigrün international AG, een wereldwijd opererende onderneming gevestigd in Krauchenwies in de Duitse deelstaat Baden-Württemberg, kon voldoen aan de ideeën van de ontwerpers. Door professionele samenwerking van architecten, de centrale afdeling van Optigroen voor toepassingstechniek en de Belgische regiomanager zijn verschillende mogelijkheden getoetst. Met de Optigroen systeemoplossingen „geveltuin“ en „lichtgewicht dak“ zijn hierbij de passende en in elkaar overgaande systemen voor begroeiing gevonden. 

 

Op basis van de gegevens omtrent de gebouwconstructie, de vegetatievorm en de verzorging is voor de begroeiing van het dak de Optigroen systeemoplossing „lichtgewicht dak“ gekozen. Deze weegt met een opbouwhoogte van 5 centimeter in waterverzadigde toestand slechts ongeveer 53 kg/m². De opbouw van lagen op de dakafdichting is als volgt samengesteld:

 

Bescherm- en absorptievlies type RMS 300

Optigroen drainagebufferplaat type FKD 25

3 cm Optigroen licht substraat type L

Voorgecultiveerde sedum-vegetatiematten

 

Omdat een begroeiing met uitsluitend sedumsoorten met vooral rood loof gewenst was, is een voorgeconfectioneerde sedum-vegetatiemat aangebracht. Het dakoppervlak was daarmee onmiddellijk bedekt en begroeid. Zelfs de voor revisiedoeleinden noodzakelijke controleschacht is van begroeiing voorzien, zodat het dakoppervlak een harmonisch geheel van vegetatie toont. 

 

Aan de muur gebonden gevelbegroeiingssysteem met substraat

De wisseling van dak- naar muurbegroeiing lijkt op het eerste gezicht zonder overgang te zijn omdat het rooster voor de afsluiting van de dakbegroeiing van hetzelfde materiaal is en dezelfde kleur heeft als de gevelelementen. Vanwege de maaswijdte kunnen de sedumplanten door het rooster heen groeien en dit optisch bedekken.

 

De geveltuin van Optigroen is een aan de muur gebonden begroeiingssysteem zonder aansluiting aan de grond en op substraatbasis, wat veel voordelen met zich meebrengt: betere vorstbestendigheid van de planten, grotere wateropslag, buffering van vocht en meer ruimte voor wortels. De seriegrootte van de gevelelementen van aluminium is 60 x 100 centimeter. Verder zijn voor een project op maat gemaakte constructies mogelijk, zodat specifieke omstandigheden met betrekking tot een bouwwerk in acht genomen kunnen worden. De flexibiliteit in de kleur van het oppervlak en in de vulling van het substraat van de gevelelementen leveren tal van mogelijkheden op voor individuele vormgeving.

 

Bouwkundige voorwaarde voor de aanbouw van de Optigroen systeemoplossing „geveltuin“ is een qua bouw geschikte gevel- of muurconstructie (met en zonder warmte-isolatie) die ten minste 120 kg/m² aan extra belasting kan opnemen. Hieraan worden de Optigroen ophangrails met de door bouw- en woningtoezicht toegestane bevestigingsmiddelen gemonteerd en uitgelijnd. De Optigroen ophangrails kunnen, als dat bouwkundig uitvoerbaar is, direct aan de muur gemonteerd worden. Als dit niet mogelijk is, dienen draagrails te worden toegepast waaraan de Optigroen ophangrails worden bevestigd. Bij het object in Eupen zijn de Optigroen ophangrails aan een Contrial-onderconstructie gemonteerd. De gevelelementen kunnen later aan de muur hangend van groen worden voorzien of, zoals in dit geval, voorgecultiveerd – dat wil zeggen: compleet begroeid – worden ingebouwd. Voor de muurbegroeiing in Eupen zijn de gevelelementen voorgecultiveerd en zijn reeds enkele maanden voor aanvang van de bouw sedumplanten in de daarvoor bestemde plantenpotten geplant en  zijn bovendien sedumspruiten in het substraat verwerkt. Op deze manier kon meteen bij de inbouw in november 2013 een oppervlakdekkende sedumbegroeiing worden gewaarborgd.

 

Bij de begroeiing van het gebouw van de zaal voor plenaire vergaderingen zijn de volgende sedumsoorten gebruikt: 

 

Sedum album ´Coral carpet` (rode steenbreek)

Sedum album `Murale` (muursteenbreek)

Sedum lydium `Glaucum` (vetkruid)

Sedum spurium `Purpurteppich` (roze vetkruid)

Sedum spurium `Fuldaglut` (roze vetkruid)

Sedum `Shorbuser Blut` (rode muurpeper)

Sedum spurium `Red Carpet` (rood vetkruid)

 

Absoluut noodzakelijk: bevloeiingsstrategie, verzorging en onderhoud

 

Aan de muur gebonden gevelbegroeiingen moeten regelmatig worden verzorgd. De maatregelen voor verzorging omvatten niet alleen het voorzien in water- en voedingsstoffen, maar voor zover nodig ook  het snoeien en het vervangen van afzonderlijke planten. De intensiteit van de verzorging is afhankelijk van de plantensoorten, de jaargetijden en de daarmee gepaard gaande groei van de planten. Cruciaal is het permanent en op de benodigde hoeveelheid afgestemd voorzien in water en voedingsstoffen. Optigroen biedt een bevloeiingssysteem met een geïntegreerde voedingsstoffen¬voorziening. Hiervoor dient een voldoende gedimensioneerde installatie voor toevoer van stroom en water te worden ingepland. Computergestuurde circulatiesystemen zijn een goed hulpmiddel gebleken om het verbruik van vers water zo gering mogelijk te houden. Dat houdt het volgende in: vochtsensoren meten de vochtigheidsgraad van het substraat en geven indien nodig de watertoevoer via druppelslangen vrij of sluiten deze weer af. Bij het project in Eupen wordt elke zijde afzonderlijk aangestuurd en heeft elke rij gevelelementen een bevloeiingsslang met een tussen¬afstand van ongeveer 116 centimeter. Voor de besturing en voor de bewaking op afstand is elke zijde met vier temperatuur- en vochtsensoren uitgerust.

 

Samenvatting

In Eupen is datgene tot stand gebracht waarvan veel stadsecologen dromen:  het rondom van groen voorziene gebouw, waarbij dak- en gevelbegroeiing in elkaar overgaan. Bij de nieuwbouw van het parlement van de Duitstalige Gemeenschap zijn het dak en alle gevels van begroeiing voorzien, als gevolg waarvan een indrukwekkende blikvanger is ontstaan. Al meteen na het inbouwen van de Optigroen systeemoplossingen „geveltuin“ en „lichtgewicht dak“ eind vorig jaar was het gebouw gehuld in groene begroeiing.

 

Auteur

Dr. Gunter Mann

Optigrün international AG

Am Birkenstock 19

72505 Krauchenwies

 

T. +49 7576 7720

F. +49 7576 772299

info@optigruen.de

www.optigruen.de

www.fassadenbegruenung.info

 

 

Korte beschrijving van het object: parlement van de Duitstalige Gemeenschap in Eupen, België

 

Bouwjaar: 2013

 

Opdrachtgever: Ministerie van de Duitstalige Gemeenschap van België, Eupen

 

Architect: Atelier Kempe Thill architecten, Rotterdam, met ondersteuning van Artau architecten, Malmedy

 

Statica: Kempen Krause, Aachen

 

Projectmanagement: Drees und Sommer, Luxemburg

 

Uitvoering begroeiing gebouw: H4A Groen, Zelzate

 

Grootte oppervlak dakbegroeiing: 437 m²

 

Grootte oppervlak gevelbegroeiing: 216 m²

 

Bevloeiing geveltuin: Mastop totaaltechniek, Boskoop

 

Laagopbouw begroeiing gebouw: Optigroen systeemoplossing „lichtgewicht dak“, Optigroen systeemoplossing „geveltuin“

 

Ter informatie: de Duitstalige Gemeenschap in België

 

Het gebied van de Duitstalige Gemeenschap is bijna 854 km² groot en omvat negen gemeentes. Duits is de officiële taal, de op school gesproken taal en de gerechtelijke voertaal. De inwoners van het gebied van de Duitstalige Gemeenschap zien zichzelf als mensen in een Europees kerngebied met toegang tot vier verschillende landen (B, D, NL en L). Na het verdrag van Versailles kwam het gebied rondom Eupen-Malmedy in 1919 bij België. Daarmee werden ongeveer 70.000 mensen Belgen nadat zij eerder Duitsers waren geweest. De duitstalige minderheid geniet in België momenteel bescherming van autonomie. Sinds 1984 beschikt de Gemeenschap over een eigen parlement. Het parlement is de volksvertegenwoordiging van de kleinste Belgische deelstaat en bestaat uit 25 afgevaardigden. De Duitstalige Gemeenschap sluit partnerschappen met Europese regio’s en landen, ratificeert internationale overeenkomsten, is grensoverschrijdend actief in de Euregio Maas-Rijn en in de grote regio. Ook in het Europese Parlement zijn de Duitstalige Belgen vertegenwoordigd.

www.dgparlament.be

 

Afbeeldingen en foto‘s

 

Afb. 1: Systeemdoorsnede van de Optigroen systeemoplossing „geveltuin“

 

Afb. 2: Detail vormgeving rand bij overgang dak/gevel

 

Foto 1: Een blikvanger – begroeide zaal voor plenaire vergaderingen in een historisch decor ingebed in het park

 

Foto 2: Uitzicht vanuit de compleet begroeide nieuwbouw op het park

 

Foto 3: Geslaagde inbedding van het van groen voorziene gebouw tussen park en hoofdgebouw

 

Foto 4: Interessant contrast van steen en groen

 

Foto 5a: Tijdens de bouwfase (hier zijn de Optigroen ophangrails te zien) …

 

Foto 5b: … en een half jaar later

 

Foto 6a: Detail overgang dak/gevel in de bouwfase …

 

Foto 6b: … en na voltooiing: de overgang dak/gevel is nog net te zien

 

Foto 7: Vloeiende overgang van dak, gevel en park

 

Graag met bronvermelding "Optigroen". Bedankt!

FOTO‘S EN AFBEELDINGEN

 
home pagina afdrukken pagina verzenden